عکس/ خانه ناصرالدین شاه و هوی جیران کجاست؟

خانه تاریخی و کمتر شناخته شده انیسه الدوله (معشوقه ناصرالدین شاه قاجار و معروف به اولین ملکه ایران) متعلق به انجمن بره تهران است. همین بهانه عجیب برای تهیه گزارشی از مسیر رسیدن به این خانه تاریخی ارزشمند و فهرست آثار ملی کافی است. به خصوص این روزها که سریال پرمخاطب «جیران» پخش می شود.

شاه نشین یا عمارت یک طبقه ای که پشت دیوارهای بلند و آجری و شیب دار در جایی در جنوب خیابان ولیعصر، بالاتر از چهارراه مولانا، روبروی مهدیه تهران پنهان شده است، از دیدگان پنهان است.

افراد محلی و کسب و کار کمتری در مورد آن می دانند. رهگذران هر روز و هر ساعت از کنار آن می گذرند، غافل از اینکه پشت همان دیوار بلندی که از آجر و رسوب ساخته شده، عمارتی به یاد ماندنی است که بخش مهمی از تاریخ کشور بوده است. پس از گذشت بیش از 170 سال هنوز هم زیبا و مجلل است.

از حیاط و حوض فیروزه‌ای رنگ گرفته تا تالار و ایوان با طاق نیم‌دایره‌ای، فضای داخلی ۸ در و تالار شاه‌نشاهی آن چشم‌ها را به خود خیره می‌کند. البته به شرط داشتن مجوز ورود به اموال اتحادیه و شرکت تعاونی تولید و پخش گوشت گوسفند تهران!

آره؛ درست خواندی! برای بازدید از این اثر ملی باید نظر مساعد کارکنان اتحادیه گوسفندان تهران را جلب کرد. با ما تا انتهای گزارش همراه باشید تا دلیل «پرونده عجیب خانه انیس الدوله» را بدانید!

از میدان راه آهن وارد خیابان ولیعصر می شویم. مسافرخانه ها و هتل های قدیمی در دو طرف خیابان دیده می شوند. شلوغ و پر سر و صدا. حدود 500 متر از خیابان ولیعصر به سمت شمال پیاده می رویم. درست روبروی مهدیه تهران تابلوی بزرگ «اتحادیه تولید و پخش گوشت گوسفندی در تهران و شرکت تعاونی» خودنمایی می کند.

اما برای یافتن خانه انیسه الدوله باید دقت بیشتری کرد و از نماهای روزمره فراتر رفت. اینگونه است که تابلوی کوچک و تقریباً نامرئی با مظنون، «خانه انیس الدوله» را به سختی می توان از میان انواع تابلوهای شهری، تابلوهای جاده و چنارهای قدیمی و جدید دید. اگر علاقه مند به تماشای سریال همسایه ها باشیم، با یافتن این تصویر کوچک و نامرئی، صحنه هایی از سریال در ذهنمان مشاهده می شود.

سپس چند حس دیگر مانند کنجکاوی، شگفتی و هیجان وجود دارد، پس عمارت انیس الدوله کجاست که تابلوی رهبری و اطلاع رسانی او اینجا در کنار هیئت مدیره بزرگ اتحادیه و شرکت تعاونی تولید و پخش گوشت گوسفندی تهران نصب شده است؟

  سوزاندن طبقه متوسط

 خانه انیس الدوله

عمارت بانوی اول حرمسرا

برای یافتن پاسخ به گذشته برمی گردیم. گذشته های دور. خیلی دور. دورتر و دورتر. لطفا بیشتر بروید حدود 1230 سال شمسی; در اواسط سلطنت ناصرالدین شاه قاجار. بله، همان جا. ناصرالدین شاه قاجار طبق معمول تصمیم به شکار گرفت. این بار در حاشیه روستای امام (رودبار گسران؛ بخش‌هایی از شهرستان شمیرانات در استان تهران). در آنجا چوپانی و دختری خوش بیان به نام فاطمه را می بیند.

نوجوانی که ظاهرش با معیارهای زیبایی آن زمان مطابقت داشت. به همین دلیل عشق او به شاه خیلی زود فروکش کرد. اوضاع دراماتیک (!) تا آنجا پیش رفت که چوپان چاره ای جز رفتن به تهران و کاخ گلستان و همراهی خادم نداشت. مدتی نزد همسایگان، حرمسرای اول حرمسرا خدمت کرد و آداب قصر و اندرونی را آموخت.

پس از مرگ زودهنگام همسایه اش، او نیز به پادشاه داغدار نزدیک شد و به زودی به عنوان ازدواج رسمی با پادشاه، با دریافت نشان خورشید، سفر به فرانسه، رهبری داخلی و حرمسرا به موفقیت رسید و بر تصمیمات مهم پادشاهی تأثیر گذاشت. خانواده سلطنتی به طور کلی، موفقیت انیس الدوله در داستان های نامعتبر و ناپسند، امتیاز زندگی در عمارت همسایه را که همه اهل حرمسرا چشم داشتند، افزایش می دهد. این عمارت مورد بحث است.

خانه انیس الدوله

داستان یک عمارت سلطنتی

ملک سلطنتی انیس الدوله در شرق دروازه گمرک و در ابتدای ورودی تهران از سمت غرب قرار داشت و از توابع بخش سنگلج و بخشی از اراضی وزیر (از شمال تا باغ وسیع جنت گلشن و غرب غرب بر حصار ناصری (خیابان کارگر) و از جنوب به دروازه گمرک (مولوی) و از شرق به خانه های انگشت شمار).

این عمارت در دوره پهلوی اول فروخته شد و از مسکونی به آموزشی تبدیل شد که استاد محمود حسابی یکی از فارغ التحصیلان آن است.

در سال 1330 مردی به نام نادر اصفهانی آن را خرید و مجدداً به عنوان خانه مسکونی انیس الدوله استفاده کرد. اما داستان طولانی بود. زیرا در دهه 50 به دلیل نزدیکی عمارت به کشتارگاه تهران در محدوده میدان باخمان فعلی، اتحادیه و شرکت تعاونی تولید و پخش گوسفند تهران خانه انیسه الدوله را خریداری کردند.

  گل محمدی از داوران عذرخواهی کرد

خرید اموالی که طبق ماده قانونی (صرفاً میراث فرهنگی) مجازات اسلامی، مجوز و اختیاری برای تغییر بنای اصلی آن وجود نداشت. اما در دهه 1960 ساختمانی در ضلع جنوبی و غربی حیاط عمارت ساخته شد که در آن گاو و طیور نگهداری می شد. در رنگ بنا، کف حیاط نیز تغییراتی ایجاد شده است.

پس از آزار و اذیت بسیار از در اصلی وارد حیاط می شویم که روزگاری باغ بزرگی پر از درخت بود. درختانی که بر اساس اسناد تاریخی در اوایل دهه 1950 برای گسترش فضای باز قطع شدند. ناگهان عمارتی با معماری قاجاری جلوی چشممان می آید.

وسط حیاط یک حوض فیروزه ای خالی از آب با بقایای ستون های کوچک تزئینی و البته چند درخت وجود دارد. در نزدیکی دریاچه می توانید قنات سرپوشیده را ببینید. اکنون حیاط به پارکینگ کارگران اتحادیه تبدیل شده است. ماشین ها جلوی 8 پله کوتاه در طبقه همکف پارک شده اند.

طبقه همکف یک پله پایین تر از کف حیاط است و شامل فضاهایی مانند ایوان در ضلع جنوبی، 2 اتاق اصلی (تالار یا راهرو) در ایوان شمالی، انباری در انتهای غربی، آشپزخانه، حمام، رختکن است. اتاق و حمام.شرق. سقف طبقه همکف دارای پارتیشن های مستطیل شکل است که با گچبری تزئین شده است.

7 درهای بیرونی و داخلی این طبقه نیز از چوب سفید و طاق بند ساخته شده است. درهایی که همگی قفل هستند و فقط پشت شیشه های رنگی مجاز به عکاسی هستند. برای ورود به طبقه اول باید از راهروی شرق و فضای پیشروی عبور کرد. در طبقه یک ایوان جنوبی با ۲ تالار بزرگ و مرتفع در شمال قرار دارد.

همچنین یک فضای پشتیبانی (آب خانه فعلی) و یک راه پله اتصال طبقه همکف وجود دارد. در این طبقه 6 ستون وجود دارد که تزئینات تخت های سرستون ها به سبک یونانی بسیار چشمگیر است و می تواند ساعت ها چشمان شما را ببرد.

به دلیل تغییر هدف، پنجره های درهای تراس جنوبی تغییر یافته است، اما طاق نیم دایره آن با تمام تزئینات خاصش همچنان جلب توجه می کند.

دیوارهای داخلی تالارها و ایوان طبقه اول با نقاشی های گل، طبیعت و فرشته های کوچک تزئین شده است. در کنار این همه زیبایی های تاریخی و معماری، عملکرد اداری را با ابزار و وسایلی مانند میز، کابینت، کتابخانه، آبسردکن و پرسنل کاری که جایی ندارند، ببینید.

  قتل با کمک کودکان

خانه انیس الدوله

مشکل در امرار معاش در یک بنای تاریخی

یکی از کارمندان اتحادیه صنف فروش و توزیع گوسفند در تهران که دفترش درست در کنار یکی از چهار شومینه عمارت قرار دارد، می گوید: در این سال ها این بنای تاریخی تنها یک بار توسط سازمان میراث فرهنگی مرمت شده است. چندین بار مراجعه کرده اند اما خبری از خرید نیست. اتحادیه های کارگری تمایل به فروش دارند، اما سازمان های مسئول پیشقدم نیستند.

اما کار در این عمارت قدیمی و هویتی که فرسوده است و نیاز به مرمت تخصصی دارد برای ما سخت است. همه همکاران مواظب هستند که به ساختمان آسیبی وارد نشود. برای این منظور اکثر نیروهای اداری در ساختمان های جنوبی و غربی که توسط خود اتحادیه ساخته شده است مستقر هستند.»

پس از گفتگوی پرسنل و رئیس اتحادیه تولید و پخش گوسفند در تهران، با روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تماس گرفتیم تا این عمارت تاریخی در اختیار شخص مسئول نباشد، اما ما جوابی دریافت نکردیم

راه های حفاظت از خانه انیس الدوله

سجاد عسگری، دبیر کمیته حفاظت از بناهای تاریخی تهران گفت: خانه انیس الدوله مانند هر ملک دیگری خرید و فروش شده است. با این تفاوت که خانه انیس الدوله دارای وزن و هویت تاریخی است که باید مورد توجه مسئولان ذیربط قرار گیرد تا هم حفاظت و هم شرایط برای بازدید عموم تضمین شود. راه های زیادی برای این کار از جمله نظافت و جبران خسارت وجود دارد و من به شهرداری پیشنهاد می کنم کار کند.

عسگری همچنین ادامه می دهد: مزیتی که خانه انیس الدوله با وجود عدم هماهنگی موضوعی با کارکردی که مالک آن دارد، عدم استفاده از آن برای ساخت فیلم، سریال یا عکس خاص است. امتیازی که نوعی حمایت نسبی است».

مهرشاد کاظمی، رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران با تاکید بر اهمیت و ارزش خانه انیس الدوله، گفت: مذاکراتی با مالک این خانه تاریخی و ملی انجام شده است که باید مجدداً نظارت دقیقی شود. این خانه یکی از پروژه های اولویت دار فرهنگی منطقه 11 می باشد.

اما نباید فراموش کرد که شهرداری به عنوان متولی ثانویه بودجه محدودی دارد که بر اساس آن می تواند سالانه یک یا دو خانه و ساختمان با چنین مشخصات و شرایطی را پرداخت کند.

خانه انیس الدوله

دیدگاهتان را بنویسید