دود «کر» در چشم خوزستانی ها

خبر مرکزی- هورالعظیم دوباره آتش گرفت و دود آن شش شهر استان خوزستان را فرا گرفت. این اولین بار نیست که جان هورالعظیم در ایران تهدید می شود. این تالاب مهم و بزرگ مشترک بین ایران و عراق در سال‌های اخیر به دلیل اکتشافات نفتی، خشکسالی، کمبود آب و همچنین آتش‌سوزی در سال‌های اخیر بارها در وضعیت بحرانی قرار گرفته است. اگر بتوانید اصطلاح هورال عظیم را با وضعیت فعلی دسترسی به اینترنت در گوگل جستجو کنید و دوره جستجو را به سال گذشته محدود کنید، می بینید که در فروردین، خرداد، مرداد و شهریور امسال اتفاقات ناخوشایندی رخ داده است. در تازه ترین حادثه، بخش مهمی از هورالعظیم عراق طعمه حریق شد و حالا دود عظیم این آتش سوزی به ایران رسیده و زندگی را در شش شهر خوزستان سخت کرده است.

آتش‌سوزی دسته جمعی رتبه‌بندی نشده است

آتش سوزی هورالعظیم چند روزی است که شعله ور شده است. با این حال، هنوز برآورد دقیقی از اندازه آن وجود ندارد. دلیل این امر قطعی اینترنت در کشور است که دسترسی به داده های ماهواره ای را محدود کرده و اکنون دود این قطعی اینترنت به چشم محیط زیست ایران رسیده است. این خبر را محمدجواد اشرفی، مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان اعلام کرد و گفت: با توجه به ادامه آتش سوزی در تالاب هورالعظیم، امکان سنجش آلودگی ناشی از این آتش سوزی وجود ندارد.

وی ادامه داد: این آتش سوزی عمدتاً در بخش عراقی تالاب خورالعظیم رخ داده است. اما با توجه به اینکه مانیتورینگ از طریق ماهواره انجام می شود، به دلیل قطعی اینترنت و دسترسی سخت به ماهواره ها، نتوانستیم منطقه آسیب دیده از آتش را اندازه گیری کنیم. محمدجواد اشرفی با اشاره به انتشار دود غلیظ در برخی شهرهای خوزستان گفت: این آلودگی ناشی از سوزاندن نیزارهای تالاب هورالعظیم است که عمدتاً در قسمت عراقی این تالاب وجود دارد. هم اکنون دود ناشی از این آتش سوزی شهرهای غرب خوزستان از جمله اهواز، حمیدیه، دشت آزادگان و بخش هایی از خرمشهر را فراگرفته و به شادگان سرایت کرده است. وی افزود: این آتش سوزی عمدتاً در بخش عراقی تالاب خورالعظیم رخ داده است. اما با توجه به اینکه مانیتورینگ از طریق ماهواره انجام می شود، به دلیل قطعی اینترنت و دسترسی سخت به ماهواره ها، نتوانستیم منطقه آسیب دیده از آتش را اندازه گیری کنیم.

مدیر کل حفاظت محیط زیست خوزستان در خصوص میزان آلودگی ناشی از این آتش سوزی در شهرهای مختلف خوزستان اظهار داشت: به طور معمول دستگاه های سنجش آلودگی هوای ما این دود را اندازه گیری نمی کنند؛ در حالی که این دود به دلیل آلودگی هوا به شدت افزایش می یابد. ابزارهای موجود عمدتاً ذرات با اندازه های 10 و 2.5 میکرون و در برخی شهرها نیز آلاینده های گازی را اندازه گیری می کنند. اما واقعیت این است که اکنون در برخی از شهرهای خوزستان دود غلیظی وجود دارد و می تواند برای مبتلایان به بیماری های همزمان و تنفسی آزاردهنده باشد. اشرفی افزود: توصیه می‌شود گروه‌های پرخطر از حضور در محیط‌های عمومی و آزاد خودداری کنند و حتما از ماسک استفاده کنند.

  قتل یک جوان با وسوسه های یک زن!

وی با بیان اینکه مهار آتش سوزی در بخش تالاب عراق از وظایف دولت عراق بود، گفت: پیگیری های متعددی برای مهار این آتش سوزی از طریق وزارت کشور و رئیس ستاد بحران داشتیم. مدیریت و وزارت امور خارجه تا در صورت بروز آتش سوزی نسبت به مهار آن اقدام شود.» اما با توجه به اینکه آتش در بخش عراق است، ما نمی توانیم اقدام مشخصی انجام دهیم. ما از دولت عراق خواسته ایم مجوزی صادر کند تا در صورت لزوم بتوانیم در این منطقه فعالیت کنیم. اما عراق تاکنون همکاری نکرده و پاسخی در این زمینه دریافت نکرده ایم. اشرفی تصریح کرد: از سوی دیگر با توجه به اینکه آتش سوزی ها به صورت موردی اتفاق می افتد باید در خوزستان هواپیمای آب پاش داشته باشیم تا در صورت آتش سوزی بتوانیم به سرعت آتش را مهار کنیم. زیرا ساختار تالاب به گونه ای است که خاصیت آتش سوزی آن زیاد است و اگر دیر اقدام کنیم وسعت آتش بیشتر می شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان گفت: با وجود اینکه درخواست کرده ایم هواپیمای آب پاش در خوزستان مستقر شود. اما فعلا امکان استقرار این هواپیمای آب پاش در خوزستان وجود ندارد. وی در خصوص وضعیت این آلودگی ها تصریح کرد: با توجه به خشکسالی در قسمت عراقی تالاب هورالعظیم و خودسوزی های مکرر هور در آن قسمت، عراق باید در اطفای حریق همکاری کند و یا منتظر بارندگی باشد.

وضعیت بسیار بحرانی

آتش تنها بلایی نیست که بر سر هورالعظیم آمده است. اکتشاف نفت و ساخت و سازهای مرتبط از دیگر دلایلی است که زندگی خورالعظیم را تغییر داد. گزارش فعالان بومی محلی حاکی از آن است که این تالاب در قسمت جنوبی آن به طور کامل خشک شده و این خشکی از سال 1392 آغاز شده است و در این قسمت ها نیزارها بیشتر روی بستر خشک یافت می شوند و تنها در چند قسمت کوچک با تجمع محدودی مواجه هستیم. آب و طیف وسیعی از پرندگان. این در حالی است که برداشت آب فقط به بخش هایی از تالاب محدود شده و کل تالاب را شامل نمی شود. بهترین سال‌ها برای برداشت آب از هورالعظیم سال‌های 1994 و 1995 بوده است و برداشت آب در این دو سال چیزی نیست که بتوان از تخریب‌های انجام شده در آن 10 سال در امان ماند.

  فولکس واگن بیتل بازگشته است. بسیار محدود، بسیار گران!

عملیات اکتشاف نفت در این تالاب باعث ساخت و سازهای گسترده شده و نگاهی به نقشه های هوایی و مقایسه عکس های سال 1393 تا 1401 نشان می دهد که جاده های خاکی و آسفالته زیادی در این تالاب ساخته شده و اکوسیستم آن را تخریب کرده است. این جاده ها برای دسترسی به چاه های نفت ساخته شده اند و هنوز در حال توسعه هستند. در این هفت سال هیچ اتفاق مثبتی نیفتاد جز بحث برداشت آب که اتفاق افتاد و تا حدودی اوضاع را بهتر کرد. همچنین بخش‌های جنوبی تالاب فاضلاب مزارع کشاورزی و نیشکر را دریافت می‌کند. یعنی دریاچه 4 با فاضلاب مزارع کشاورزی و دریاچه 5 با فاضلاب مزارع نیشکر که آلوده به انواع سموم و کودهای شیمیایی است. برای درک بهتر وضعیت تالاب باید بدانید که از حضور شرکت نفت در تالاب، فرآیند خشک شدن آغاز می شود و تالاب به 5 دریاچه تقسیم می شود. دریاچه شماره 1 و 2 که در قسمت شمالی تالاب قرار دارند، دریاچه شماره 3 در قسمت میانی قرار دارد و قسمت هایی از آن به جنوب تالاب می رسد.

دریاچه های شماره 4 و 5 نیز در قسمت جنوبی قرار دارند. محدوده این دریاچه ها با راه های دسترسی ساخته شده توسط شرکت نفت مشخص می شود. با تبدیل تالاب به 5 دریاچه، یکپارچگی اکوسیستم از بین می رود و اکوسیستم از بین می رود. در نتیجه جریان طبیعی آب از بین می رود. اتفاقی که در این هفت سال رخ داده تخریب محسوس اکوسیستم است که عامل اصلی آن جاده‌ها است و در عین حال گاهی خطوط لوله نفت نشتی دارد و به همین دلیل تعداد زیادی ماهی و پرندگان تلف می‌شوند. به آلودگی محیط زیست

سیستم تامین برق تالاب

منبع اصلی تامین آب تالاب هورالعظیم رودخانه کرخه است. درست است که تنها یک سوم تالاب هورالعظیم در ایران و دو سوم آن در عراق است، اما رودخانه کرخه منبع اصلی آب تالاب چه در بخش ایران و چه در عراق است. وقتی کرخه به تالاب می رسد، به یک شاخه اصلی و شاخه های فرعی زیادی تقسیم می شود. شاخه اصلی که به کرخه معروف است و شاخه های فرعی نام های مختلفی دارند و به تالاب می ریزند. البته در سالهای اخیر قسمت جنوبی تالاب یعنی . حوضچه های شماره 4 و 5 تا حدودی تا عمق کم توسط پساب مزارع کشاورزی و قند پر شد.

  دلیل وضعیت فعلی تخریب دولت است

بیشتر بخوانید: احداث سد دو طبقه مارون در تالاب شادگان


در گذشته کرخه تنها منبع آب شیرینی بود که تالاب را پر می کرد. اما اکنون خود رودخانه کرخه مخلوطی از آب و فاضلاب آلوده است. ورودی کرخه به هورالعظیم بسیار کاهش یافته و برخی از شاخه ها در فصل تابستان به طور کامل خشک می شوند و تنها آب کرخه باقی می ماند که در تابستان نیز مدتی خشک می شود و فاجعه می شود.

کابوس دیگری برای هورالعظیم

اوایل شهریورماه امسال فعالان بوم گردی خوزستان از تلاش شرکت نفت برای حفر 20 حلقه چاه نفت جدید در این تالاب خبر دادند. ظاهرا شرکت نفت در نظر دارد 20 حلقه چاه جدید در شمال هورالعظیم که اکنون تنها بخش سالم و زنده این تالاب است حفر کند تا روزانه 30 هزار بشکه نفت استخراج کند. این تصمیم را احتمالا باید آخرین شلیک در زندگی هورالعظیم دانست.

ناصر عبیات از فعالان محیط زیست خوزستانی است که در صفحه اینستاگرام خود از این اقدام شرکت ملی نفت خبر داده است. وی در همین زمینه نوشت: سناریوی خورالعظیم چند سال پیش به بهانه استخراج نفت مشترک با عراق منجر به خشک شدن بخش بزرگی از تالاب شد و اکنون شاهد حل و فصل پروژه سهراب هستیم. در منطقه حفاظت شده خورالعظیم.” این اقدامات ممکن است به زودی بخش های خشک تالاب ها را گسترش دهد و گسترش زمین های خشک نیز خطرات زیادی را برای منطقه به همراه دارد. به عنوان مثال، در مطالعه ای که در سال 2015 برای بررسی خطرات زیست محیطی خشک شدن انجام شد. از مخازن چهارم و پنجم تالاب هورالعظیم برای توسعه میدان نفتی آزادگان، به صراحت بیان می شود که در نتیجه این کار ایجاد کانون گرد و غبار و نشت لوله های نفت از مهمترین آنها بوده است. آزادگان یکی از میادین نفتی واقع در تالاب هورالعظیم است که راهنمای اکتشاف شرکت ملی نفت ایران در سال 1376 موفق به کشف میدان آزادگان در وسعت 20×75 کیلومتر شد.

میدان آزادگان از شمال با میدان مجنون عراق مجاور است. موقعیت جغرافیایی این میدان با تالاب خورالعظیم، اکوسیستم جانوری این تالاب را تحت الشعاع قرار داده است. عبور راه های دسترسی تسهیلات، دکل های حفاری و عبور خطوط انتقال نفت به این میدان، این زیستگاه را دستخوش تغییراتی کرده است که سازمان حفاظت محیط زیست هیچ گاه صلاحیت رسیدگی یا دریافت غرامت از وزارت نفت و مردم را نداشته است. خوزستان کسانی هستند که با مشکلات زیست محیطی ایجاد شده دست و پنجه نرم می کنند

2022-09-29 03:48:30

دیدگاهتان را بنویسید