از تبریز ۱۳۱۳ تا استبان ۱۴۰۱

کامران امامی*| رادرست 88 سال پیش در 17 مرداد 1313 باران در تبریز قطع نشد. هیچ چیز در شهر حاکی از وقوع سیل نبود. همه فکر می کردند مثل همیشه باران می بارد، اما وقتی «میدان چای» و «گوری چای» غرق آب باران شد، دیگر تاب تحمل حجم آب را نداشت و خیابان های شرق تبریز کم کم زیر آب رفت.

خیابان ها چیزی جز گل و لای نبود و بیش از 1300 مغازه ویران شد. اگرچه این فاجعه تلفات جانی نداشت، اما تقریباً مشاغل را ویران کرد و خانه ها را ویران کرد. تیرهای تلگراف را برید تا کسی از بلایی که بر سر شهر آمده با خبر نشود.

دولت مرکزی در 20 مرداد از سیل آگاه شد و بلافاصله نمایندگان و شخصیت های برجسته حکومت به تبریز آمدند. شهرهای مختلف شروع به جمع آوری کمک کردند و بازرگانان تبریزی ساکن در مرکز هر چه می توانستند به شهر می فرستادند. در این میان شهردار تبریز چیز دیگری در ذهن داشت.

ارفع الملک جلیلی می دانست که اگر یک بار اتفاق بیفتد ممکن است بارها و بارها تکرار شود، به همین دلیل به دنبال راه حلی بود تا تبریز را برای همیشه از سیل حفظ کند. هنوز یک سال از سیل نگذشته بود که ارفال ملک دو میلیون تومان برای ساخت سد و تعریض مسیر 12 کیلومتری تا میدان چای و کتری جمع آوری کرد.

به این ترتیب یک شهردار توانمند توانست سال ها تبریز را از سیل در امان نگه دارد. اما ماجرا زمانی جذاب تر می شود که ارفع الملک جلیلی این پروژه را با ابتدایی ترین تجهیزات ممکن و با بودجه ای در حدود یک میلیون تومان به پایان رساند.

  زلنسکی سفیر اوکراین را برکنار کرد

شهردار تبریز ساختمان باشکوه شهرداری یا ساختمان ساعت را با بقیه بودجه ساخت سد ساخت. از سیل تاریخی 1313 تبریز می توان درس های زیر گرفت:

– با توجه به خسارت زیاد سیل سال 1313 (حدود یک میلیون و نیم تومان در آن روز) هم مردم و هم شهردار متوجه شدند که باید برای جلوگیری از بلایای آینده هزینه کرد و دو میلیون تومان از محل جمع آوری شد. کمک های مردمی در کمتر از یک سال

– در کشورهای توسعه یافته 10 تا 20 درصد از ثروت تولید شده را در زمینه ایمنی و کاهش ریسک و سلامت عمومی سرمایه گذاری می کنند. اما چنین سرمایه گذاری در ایران اصلا انجام نمی شود. در سال 2004، یک سونامی بزرگ در جنوب شرقی آسیا رخ داد که حدود 300000 کشته بر جای گذاشت.

یک سال قبل از سونامی، پیشنهاد شد که سیستم هشدار سونامی در اقیانوس هند معرفی شود، اما از آنجایی که سونامی بزرگی از سال 1883 در جنوب شرقی آسیا رخ نداده بود، تصمیم گیرندگان نیاز به این موضوع را درک نکردند.

هزینه ایجاد این سامانه 70 میلیون دلار برآورد شد و این رقم برای کشورهای این منطقه چندان زیاد نبود و اگر این سامانه راه اندازی می شد تلفات بسیار کمتر از 300 هزار نفر بود. از سوی دیگر، 60 سال پیش طوفان دریایی در هلند رخ داد که در نتیجه آن دو هزار نفر جان باختند. پس از این حادثه ۲۰ درصد از تولید ناخالص ملی کشور را صرف پروژه عظیم دلتا برای مقابله با طوفان های دریایی کردند.

  اینفوگرافیک / چگونه گفتگو کنیم؟ / 5 گام برای گفتگوی موثر در رابطه

– در جریان سیل استهبان فارس عدم پیش بینی سیل و برنامه های هشدار و حوادث غیر مترقبه به خوبی احساس می شد اما انتظار از سازمان مدیریت بحران کشور، سازمان هواشناسی و وزارت نیرو برای پیش بینی و هشدار به موقع با ظرفیت کارشناسی، سازمانی و تجهیزاتی است. از این دو سازمان و اینکه وزارتخانه مطابقت ندارد.

نیاز به سرمایه گذاری عمده و ظرفیت سازی وجود دارد. در این زمینه کافی است نگاهی به ظرفیت های انسانی، نرم افزاری و سخت افزاری سازمان هواشناسی ژاپن یا سازمان هواشناسی استرالیا بیندازیم.

– در سال های 2000 تا 2012 حدود 78000 پیش بینی در مورد معرفی سدهای هندی انجام شد و بیش از 97 درصد از پیش بینی ها خطای کمتر از 20 درصد داشتند. این در حالی است که بیشتر این پیش بینی ها با استفاده از مدل های آماری ساده انجام می شود. به طور خلاصه، تقویت روش های غیر ساختاری مدیریت سیل یکی از مهمترین اولویت های سازمان های مسئول خواهد بود.

– حمایت مردم از جمع آوری کمک های مالی برای طرح مدیریت سیل تبریز در سال 1313 به خوبی نشان می دهد که درک مردم از خطرات سیل می تواند نقش اساسی در کاهش تلفات و خسارات داشته باشد. فیلم های صلاب استهبان و رفتار بسیار پرخطر برخی افراد نشان می دهد که آموزش عمومی صلاب باید در دستور کار رسانه ها قرار گیرد.

در مدارس ژاپن نقشه سیل آن شهر در انتهای کتاب های درسی دانش آموزان وجود دارد تا در صورت وقوع سیل دانش آموزان بدانند کجای شهر امن است. مردم باید توجه داشته باشند که یک جریان 10 تا 20 سانتی متری می تواند انسان را با خود ببرد و سیل با عمق 20 تا 30 سانتی متر می تواند ماشین را با خود ببرد.

  با ۷ قانون طلایی راه موفقیت را هموار کنید

به عنوان مثال، در جریان سونامی اقیانوس هند در سال 2004، آشنایی اولیه معلم مدرسه با سونامی توسط معلم مدرسه در کلاس درس، جان ده ها نفر را نجات داد. در ارتباط با آموزش عمومی، فعالیت زیاد در رسانه ها به ویژه در رسانه های تصویری ضروری است.

* رئیس کارگروه بین المللی، مدیریت تطبیقی ​​سیل در کمیسیون ICID

دیدگاهتان را بنویسید